کاشت میلگرد و آرماتور یکی از روش‌های متداول برای ایجاد اتصال میان اجزای جدید و سازه موجود است. این روش در پروژه‌های مقاوم‌سازی، بهسازی، توسعه سازه، اصلاح جزئیات اجرایی و ایجاد یا تقویت اتصالات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در این روش، پس از بررسی وضعیت سازه موجود، محل و مشخصات کاشت تعیین شده و سوراخ‌هایی با قطر و عمق مشخص در بتن ایجاد می‌شود. سپس میلگرد یا آرماتور موردنظر با استفاده از سیستم چسب کاشت مناسب در سوراخ قرار گرفته و پس از گیرش و رسیدن سیستم به شرایط موردنظر، اتصال ایجادشده می‌تواند نیروی طراحی را منتقل کند.
نکته مهم این است که کاشت میلگرد صرفاً ایجاد یک سوراخ و پرکردن آن با چسب نیست. ظرفیت اتصال به عواملی مانند مقاومت بتن، عمق و قطر کاشت، فاصله از لبه‌ها، فاصله بین میلگردهای کاشته‌شده، وضعیت آرماتورهای موجود، شرایط محیطی، نوع سیستم چسب، نحوه سوراخ‌کاری و تمیزکاری سوراخ و کیفیت اجرای کار وابسته است.
بنابراین، کاشت باید به‌عنوان یک جزئیات مهندسی انتقال نیرو طراحی و اجرا شود.
کاشت آرماتور می‌تواند در موارد مختلفی مورد استفاده قرار گیرد، از جمله:
پیش از تعیین محل و مشخصات کاشت، وضعیت عضو موجود باید بررسی شود.
مهم‌ترین اطلاعات موردنیاز عبارت‌اند از:
در صورت نیاز، برای شناسایی آرماتورهای موجود می‌توان از روش‌های غیرمخرب یا تجهیزات مناسب اسکن بتن استفاده کرد.
در کاشت میلگرد، انتقال نیرو میان میلگرد کاشته‌شده و بتن اطراف آن از طریق سیستم اتصال ایجاد می‌شود. بسته به نوع اتصال و جزئیات طراحی، انتقال نیرو می‌تواند تحت تأثیر چسبندگی، پیوستگی مکانیکی، اصطکاک و جزئیات انتهایی میلگرد قرار گیرد.
بنابراین، ظرفیت اتصال فقط به مقاومت کششی میلگرد وابسته نیست.
در طراحی باید عواملی مانند شکست فولاد، شکست بتن، بیرون‌کشیدگی، گسیختگی مخروطی بتن، شکست ناشی از فاصله کم از لبه، اثر گروهی کاشت‌ها و شرایط اتصال بررسی شوند.
محل کاشت بر اساس نقشه‌های اجرایی مشخص شده و با وضعیت واقعی عضو موجود تطبیق داده می‌شود.
پیش از سوراخ‌کاری، محل آرماتورهای موجود، کابل‌ها، تأسیسات مدفون و سایر موانع احتمالی بررسی می‌شود.
سوراخ با قطر، عمق و روش مشخص‌شده در طراحی ایجاد می‌شود.
یکی از حساس‌ترین مراحل اجرای کاشت، حذف کامل گردوغبار و ذرات سست از داخل سوراخ است. کیفیت اتصال به تمیزی سطح داخلی سوراخ وابستگی مستقیم دارد.
میلگرد باید از آلودگی، روغن و مواد مزاحم پاک شود و سیستم چسب مطابق دستورالعمل فنی سازنده آماده شود.
چسب از عمق مناسب سوراخ و با روش کنترل‌شده تزریق می‌شود تا از ایجاد حفره و فضای خالی جلوگیری شود.
میلگرد با طول و عمق مشخص وارد سوراخ شده و در موقعیت تعیین‌شده قرار می‌گیرد.
تا رسیدن سیستم اتصال به شرایط لازم، میلگرد نباید تحت بار یا حرکت ناخواسته قرار گیرد.
عمق کاشت، قطر سوراخ، وضعیت سوراخ، نوع چسب، شرایط اجرا، موقعیت میلگرد و سایر جزئیات مطابق مشخصات فنی کنترل می‌شود.
کنترل کیفیت کاشت باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
کاشت میلگرد نباید به‌عنوان جایگزین ساده‌ای برای طول مهاری آرماتور در نظر گرفته شود. هر اتصال کاشت‌شده باید بر اساس نیرو، هندسه، مقاومت بتن، شرایط مرزی و نوع سیستم کاشت طراحی شود.
در پروژه‌های مقاوم‌سازی، انتخاب روش کاشت باید پس از بررسی سازه موجود انجام شود؛ زیرا در برخی شرایط، استفاده از ژاکت بتنی، ژاکت فولادی، FRP یا سایر روش‌ها می‌تواند راهکار مناسب‌تری باشد.
