ژاکت بتنی یکی از روش‌های متداول مقاوم‌سازی سازه‌های بتن‌آرمه است که در آن با اضافه‌کردن بتن و آرماتورهای جدید در اطراف یا بخش‌هایی از عضو موجود، مقطع و سیستم مسلح آن اصلاح یا تقویت می‌شود.
در این روش، بتن جدید و آرماتورهای اضافه‌شده باید به‌گونه‌ای طراحی و اجرا شوند که در صورت نیاز، با عضو موجود در انتقال نیرو مشارکت کنند. بنابراین عملکرد ژاکت تنها به مقاومت بتن جدید یا تعداد میلگردهای اضافه‌شده وابسته نیست و اتصال میان بخش جدید و عضو موجود، انتقال نیرو و جزئیات اجرایی نقش اساسی دارند.
ژاکت بتنی می‌تواند برای افزایش ظرفیت محوری، خمشی و برشی، افزایش سختی، بهبود شکل‌پذیری و اصلاح برخی ضعف‌های اعضای بتن‌آرمه مورد استفاده قرار گیرد.
بسته به شرایط پروژه، ژاکت بتنی می‌تواند برای موارد زیر مورد بررسی قرار گیرد:
یک ژاکت بتنی معمولاً از ترکیب موارد زیر تشکیل می‌شود:
آرایش این اجزا باید بر اساس هدف مقاوم‌سازی و تحلیل سازه تعیین شود.
یکی از مهم‌ترین موضوعات در ژاکت بتنی، نحوه مشارکت بخش جدید در رفتار عضو موجود است.
اگر بتن جدید و آرماتورهای ژاکت نتوانند نیروهای موردنظر را به عضو موجود منتقل کنند، افزایش ابعاد مقطع لزوماً به معنی افزایش متناسب ظرفیت عضو نیست.
بنابراین باید مواردی در طراحی و اجرا بررسی شوند، مانند:
پیش از اجرای ژاکت، وضعیت عضو موجود باید ارزیابی شود.
در صورت وجود بتن آسیب‌دیده، ترک‌های مؤثر، خوردگی آرماتورها یا سایر نواقص، ابتدا باید علت و شدت آسیب مشخص و عملیات تعمیر لازم انجام شود.
سطح بتن موجود نیز باید به میزان موردنیاز برای ایجاد شرایط مناسب اتصال آماده شود.
در این مرحله ممکن است عملیات زیر انجام شود:
بسته به نوع عضو و طراحی، اتصال بخش جدید می‌تواند با ترکیبی از روش‌های زیر تأمین شود:
نوع اتصال باید متناسب با نیروهای طراحی و شرایط واقعی عضو انتخاب شود.
هندسه، مقاومت مصالح، آرماتورها، آسیب‌ها و وضعیت بارگذاری بررسی می‌شود.
مشخص می‌شود که کمبود عضو مربوط به خمش، برش، فشار، سختی، شکل‌پذیری یا ترکیبی از آن‌هاست.
ابعاد ژاکت، بتن، آرماتورها، خاموت‌ها، کاشت‌ها و جزئیات اتصال طراحی می‌شوند.
بتن آسیب‌دیده برداشته شده و سطح و آرماتورهای موجود برای اجرای ژاکت آماده می‌شوند.
آرماتورهای رابط و مهاری اجرا و سپس شبکه آرماتور ژاکت نصب می‌شود.
قالب‌ها با توجه به هندسه ژاکت و الزامات بتن‌ریزی اجرا می‌شوند.
بتن یا ماده سازه‌ای مشخص‌شده در طراحی با روش مناسب اجرا می‌شود.
شرایط لازم برای عمل‌آوری بتن جدید تأمین می‌شود.
ابعاد، کیفیت بتن، آرماتورگذاری، اتصال و عملکرد نهایی سیستم کنترل می‌شود.
کنترل کیفیت ژاکت بتنی باید شامل موارد زیر باشد:
ژاکت بتنی معمولاً باعث افزایش ابعاد و وزن عضو می‌شود. بنابراین افزایش بار مرده، کاهش فضای معماری، محدودیت دسترسی، تغییر سختی سازه و اثر آن بر فونداسیون باید بررسی شود.
همچنین اگر مشکل اصلی در سطح سیستم سازه‌ای باشد، تقویت یک عضو با ژاکت بتنی بدون بررسی رفتار کل سازه ممکن است کافی نباشد.
