| نام پروژه | منظریه ۳ |
| نوع خاک | رس |
| روش پایدارسازی | خرپای سه‌بعدی (Spatial Truss) |
| مساحت زمین | ۴۲۰ مترمربع |
| تعداد طبقات زیرزمین | ۲ طبقه |
| عمق گود (نسبت به ±۰٫۰۰) | ۹ متر |
| سطح جداره پایدارسازی | ۵۶۰ مترمربع |
پروژه منظریه ۳ با مساحت زمین ۴۲۰ مترمربع و عمق گودبرداری ۹ متر، یکی از پروژه‌های پایدارسازی گود شهری با شرایط اجرایی حساس بود. این پروژه با هدف احداث ساختمانی دارای دو طبقه زیرزمین اجرا شد و سطح جداره‌های مورد پایدارسازی حدود ۵۶۰ مترمربع بود.
وجود خاک رسی در محدوده گود، در کنار عمق قابل توجه حفاری و شرایط خاص املاک مجاور، نیازمند انتخاب سیستمی بود که بتواند ضمن تأمین پایداری، تغییرشکل جداره‌ها را نیز در محدوده قابل قبول کنترل کند.
بر همین اساس، سیستم خرپای سه‌بعدی به عنوان راهکار پایدارسازی پروژه انتخاب شد.
در گودبرداری‌های واقع در خاک‌های رسی، رفتار خاک صرفاً به مقاومت لحظه‌ای آن محدود نمی‌شود و شرایط رطوبتی، مشخصات لایه‌ها، مدت زمان باز ماندن جداره و میزان تغییرشکل نیز می‌تواند بر عملکرد گود اثرگذار باشد.
در پروژه منظریه ۳، ترکیب عمق ۹ متری گود با شرایط پیرامونی، اهمیت کنترل تغییرمکان جداره را افزایش داده بود.
از سوی دیگر، وجود دیوار مشترک با ملک مجاور موجب شد که هرگونه تغییرشکل قابل توجه در جداره، با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.
وجود دیوار مشترک، یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های اجرایی پروژه بود. عملیات گودبرداری در مجاورت چنین دیواری نیازمند کنترل دقیق مراحل برداشت خاک و جلوگیری از ایجاد تغییرشکل‌های ناگهانی در توده خاک مجاور است.
به همین دلیل، سیستم پایدارسازی باید علاوه بر تأمین ظرفیت مقاومتی لازم، از سختی کافی برای کنترل جابه‌جایی جداره برخوردار می‌بود.
عمق ۹ متری گود باعث افزایش اهمیت کنترل تغییرشکل‌های جانبی شد. در چنین شرایطی، عملکرد سازه نگهبان تنها به جلوگیری از گسیختگی کلی محدود نمی‌شود و کنترل تغییرمکان نیز بخش مهمی از طراحی و اجرای سیستم محسوب می‌شود.
برای این پروژه، استفاده از خرپای فضایی سه‌بعدی به عنوان سیستم پایدارسازی انتخاب گردید.
خرپای سه‌بعدی برخلاف سیستم‌های صفحه‌ای یا خرپاهای متعارف، از یک آرایش فضایی با اعضای متصل به یکدیگر تشکیل می‌شود. هندسه مثلثی این سیستم باعث افزایش سختی فضایی و ایجاد یک ساختار مقاوم در برابر تغییرشکل می‌شود.
در پروژه‌هایی که محدودیت عرض گود وجود دارد، این ویژگی می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد؛ زیرا بسته به شرایط ژئوتکنیکی، ارتفاع گود و نتایج تحلیل سازه‌ای، امکان طراحی سیستم به‌گونه‌ای وجود دارد که در ارتفاع مشخصی بدون اتکا به دستک‌های متعارف عمل کند.
یکی از معیارهای مهم در انتخاب سیستم نگهبان پروژه منظریه ۳، کنترل تغییرمکان جداره بود.
ساختار سه‌بعدی خرپا موجب می‌شود نیروهای وارد بر سیستم در یک شبکه فضایی توزیع شوند. همچنین آرایش مثلثی اعضا، پایداری هندسی بالایی ایجاد می‌کند و در صورت طراحی و اجرای صحیح، سختی مناسبی در برابر تغییرشکل‌های جانبی فراهم می‌نماید.
به همین دلیل، خرپای فضایی برای این پروژه علاوه بر نقش تأمین پایداری، به‌عنوان ابزاری برای مدیریت تغییرشکل جداره‌های گود مورد استفاده قرار گرفت.
با توجه به عمق ۹ متری گود و وجود دیوار مشترک، توالی عملیات از اهمیت بالایی برخوردار بود. خاکبرداری به‌صورت مرحله‌ای پیش رفت و همزمان با پیشروی گود، اجزای سیستم نگهبان در موقعیت‌های تعیین‌شده اجرا شدند.
این رویکرد باعث شد سطح آزاد جداره و مدت زمان قرارگیری آن در شرایط بدون مهار، تا حد امکان کنترل شود.
همچنین در طول عملیات، وضعیت جداره‌ها و رفتار سیستم نگهبان مورد توجه قرار گرفت تا در صورت مشاهده هرگونه تغییر رفتار، اقدامات اجرایی لازم به‌موقع انجام شود.
ساختار سه‌بعدی و مثلثی سیستم، سختی فضایی مناسبی در برابر نیروهای جانبی ایجاد می‌کند.
سختی بالای سیستم، آن را برای پروژه‌هایی که محدودیت تغییرشکل دارند، به گزینه‌ای مناسب تبدیل می‌کند.
در صورت تأیید محاسبات، امکان حذف یا کاهش دستک‌های داخلی می‌تواند فضای عملیاتی بیشتری در اختیار پروژه قرار دهد.
هندسه، ابعاد و آرایش اعضای خرپا می‌تواند متناسب با عمق گود، شرایط خاک و نیروهای طراحی تعیین شود.
پروژه منظریه ۳ نمونه‌ای از کاربرد سیستم خرپای سه‌بعدی در یک گود شهری با عمق ۹ متر و شرایط پیرامونی حساس است.
در این پروژه، وجود خاک رسی، دیوار مشترک با ملک مجاور و عمق قابل توجه گود، کنترل تغییرشکل جداره‌ها را به یکی از اصلی‌ترین الزامات پایدارسازی تبدیل کرده بود.
انتخاب سیستم خرپای فضایی سه‌بعدی با هدف ایجاد سختی مناسب، کنترل جابه‌جایی جداره و استفاده بهینه از فضای داخل گود انجام شد. اجرای مرحله‌ای و هماهنگ عملیات نیز امکان پیشبرد عملیات گودبرداری تا تراز نهایی را با کنترل مناسب شرایط فراهم نمود.
این پروژه نشان‌دهنده اهمیت انتخاب سیستم پایدارسازی متناسب با رفتار واقعی خاک، محدودیت‌های پیرامونی و الزامات کنترل تغییرشکل است؛ موضوعی که در پروژه‌های گودبرداری شهری، به اندازه ظرفیت مقاومتی سازه نگهبان اهمیت دارد.