پروژه ارغوان

مشخصات پروژه

عنوان پروژهارغوان
نوع خاکتیپ ۱ (سنگ بستر)
روش پایدارسازیباکسینگ (روش ابداعی)
مساحت زمین۷۸۰ مترمربع
عمق گود (نسبت به ±۰٫۰۰)۸ متر
سطح جداره پایدارسازی۸۷۰ مترمربع

معرفی پروژه

پروژه ارغوان در زمینی به مساحت ۷۸۰ مترمربع و با عمق گودبرداری ۸ متر در شرایط ژئوتکنیکی خاص و پیچیده اجرا گردید. بررسی‌های اولیه نشان داد که بخش عمده جداره‌های گود در مجاورت سنگ بستر قرار دارند؛ شرایطی که اگرچه در نگاه نخست پایدار به نظر می‌رسد، اما در عمل می‌تواند یکی از چالش‌برانگیزترین انواع پروژه‌های گودبرداری و پایدارسازی باشد.

با توجه به ویژگی‌های زمین‌شناسی محل و رفتار متغیر توده سنگ، تیم فنی ZHIARCO پس از انجام مطالعات و ارزیابی‌های تخصصی، از سیستم باکسینگ (روش ابداعی) برای کنترل پایداری جداره‌ها و مدیریت ریسک‌های اجرایی استفاده نمود.

 

چالش‌های ژئوتکنیکی پروژه

برخلاف تصور رایج، اجرای سازه نگهبان در زمین‌های دارای سنگ بستر همواره ساده و کم‌ریسک نیست. در پروژه ارغوان مهم‌ترین چالش‌های فنی عبارت بودند از:

  • تغییرات ناگهانی مقاومت سنگ

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های توده‌های سنگی، ناهمگنی شدید آن‌هاست. در بسیاری از موارد مشاهده می‌شود که مقاومت سنگ در فواصل بسیار کوتاه افقی یا عمودی به‌طور چشمگیری تغییر می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود مدت زمان اجرای پروژه و میزان عملیات موردنیاز به سختی قابل پیش‌بینی باشد.

  • خطر ریزش موضعی جداره‌ها

در برخی نواحی پروژه، شرایط تنش جانبی و ویژگی‌های هندسی لایه‌ها موجب افزایش احتمال ریزش‌های موضعی گردید. این موضوع به‌ویژه در مناطقی که ضریب فشار جانبی فعال خاک (Kₐ) بالا باشد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

  • وجود لایه‌های سنگ هوازده

در طول عملیات خاکبرداری احتمال مواجهه با لایه‌های هوازده و ضعیف‌شده سنگ وجود داشت. این لایه‌ها معمولاً رفتار متفاوتی نسبت به سنگ سالم داشته و می‌توانند موجب کاهش پایداری جداره شوند.

  • خطر لغزش خاک بر روی بستر سنگی

یکی از پرریسک‌ترین شرایط ژئوتکنیکی زمانی رخ می‌دهد که لایه‌ای از خاک بر روی سطح شیب‌دار سنگ بستر قرار گرفته باشد. در چنین حالتی امکان لغزش توده خاکی بر روی سطح سنگی به شدت افزایش یافته و نیازمند کنترل و پایش ویژه خواهد بود.

 

راهکار مهندسی

با توجه به شرایط خاص پروژه، استفاده از روش باکسینگ به عنوان یک راهکار اجرایی اختصاصی انتخاب شد. این روش با هدف ایجاد پایداری موضعی و مرحله‌ای در بخش‌های مختلف جداره توسعه یافته و امکان مدیریت بهتر ریسک‌های ناشی از تغییرات ناگهانی کیفیت سنگ و خاک را فراهم می‌سازد.

در این پروژه، اجرای پایدارسازی به صورت مرحله‌ای و متناسب با شرایط واقعی توده سنگ انجام شد تا امکان واکنش سریع به تغییرات زمین‌شناسی حین اجرا فراهم باشد.

 

ملاحظات اجرایی

پروژه‌های اجراشده در سنگ بستر معمولاً دارای عدم قطعیت بالایی هستند و حتی با وجود مطالعات ژئوتکنیکی دقیق و سوابق اجرایی متعدد، شرایط واقعی زمین می‌تواند تفاوت قابل توجهی با پیش‌بینی‌های اولیه داشته باشد.

 

از این رو در پروژه ارغوان موارد زیر به صورت مستمر مورد پایش قرار گرفت:

  • وضعیت درزه‌ها و شکستگی‌های سنگ
  • کیفیت و مقاومت واقعی توده سنگ
  • احتمال وجود سنگ هوازده
  • رفتار لایه‌های خاکی مجاور سنگ بستر
  • تغییرشکل و پایداری جداره‌ها
  • شرایط ایمنی کارگاه در حین خاکبرداری

 

تجربه اجرایی و مدیریت ریسک

یکی از واقعیت‌های مهم در پروژه‌های سنگی این است که برآورد دقیق زمان، هزینه و حجم عملیات اجرایی همواره با عدم قطعیت همراه است. به همین دلیل موفقیت چنین پروژه‌هایی بیش از هر چیز به تجربه اجرایی، تصمیم‌گیری سریع در کارگاه و توانایی مدیریت شرایط پیش‌بینی‌نشده وابسته است.

در پروژه ارغوان، تیم مهندسی ZHIARCO با بهره‌گیری از تجربه عملی در پروژه‌های مشابه، توانست چالش‌های اجرایی را کنترل کرده و عملیات گودبرداری را با حفظ ایمنی جداره‌ها و سازه‌های پیرامونی به انجام برساند.

 

نتیجه پروژه

پروژه ارغوان نمونه‌ای موفق از مدیریت ریسک در شرایط پیچیده زمین‌شناسی و اجرای پایدارسازی در مجاورت سنگ بستر است. استفاده از روش ابداعی باکسینگ، پایش مستمر شرایط زمین و اتخاذ تصمیمات فنی متناسب با وضعیت واقعی کارگاه، نقش مهمی در تأمین ایمنی و پیشبرد موفق عملیات گودبرداری ایفا نمود.