مقاومسازی ستونهای بتنآرمه آسیبدیده بر اثر خوردگی آرماتورها
مشخصات پروژه
| نام پروژه | ساختمان مسکونی کیش |
| موقعیت پروژه | جزیره کیش، شهرک صدف |
| کاربری ساختمان | مسکونی، چهارطبقه |
| عضو مورد تقویت | ستونهای بتنآرمه |
| مسئله اصلی | خوردگی شدید آرماتورها، ترکخوردگی طولی و کاهش ظرفیت باربری ستونها |
| روش مقاومسازی | اجرای ژاکت فولادی همراه با گروت سیمانی |
| نقش ژیارکو | مطالعات، طراحی و اجرای عملیات مقاومسازی |
چالش مهندسی
در پی درخواست کارفرما، ژیارکو بررسی فنی یک ساختمان مسکونی چهارطبقه در شهرک صدف جزیره کیش را بر عهده گرفت. بازدید و ارزیابی ستونهای بتنآرمه ساختمان، ترکهای طولی گسترده و خوردگی شدید آرماتورها را آشکار کرد؛ آسیبهایی که علاوه بر تخریب پوشش بتنی، ظرفیت باربری ستونها را نیز تحت تأثیر قرار داده بودند.
شرایط محیطی جزیره کیش و مجاورت با خلیج فارس، احتمال نقش یونهای کلرید در فرآیند خوردگی را مطرح میکرد. استفاده احتمالی از مصالح یا آب نامناسب در ساخت بتن، تراکم ناکافی و نفوذپذیری زیاد نیز از عوامل محتمل در ایجاد یا تشدید آسیب بودند؛ هرچند تعیین سهم هر عامل نیازمند شواهد آزمایشگاهی مستقل است.
خوردگی آرماتورها با ایجاد محصولات انبساطی میتواند به ترکخوردگی طولی و جداشدگی پوشش بتن منجر شود. همچنین کاهش سطح مقطع فولاد، ظرفیت مقاومتی آرماتورها را کاهش میدهد.
بنابراین مسئله اصلی پروژه، صرفاً ترمیم ترکها نبود؛ بلکه تعیین ظرفیت باقیمانده ستونهای آسیبدیده و طراحی مقاومسازی متناسب با میزان افت ظرفیت ناشی از خوردگی بود.
راهکار مهندسی
ژیارکو پس از بررسی وضعیت آسیبدیدگی ستونها، روش ژاکت فولادی همراه با گروت سیمانی را برای مقاومسازی انتخاب و طراحی کرد.
در محاسبات، کاهش سطح مقطع آرماتورهای خوردهشده لحاظ شد تا ظرفیت باقیمانده ستونها و نیاز تقویتی آنها بر مبنای وضعیت واقعی اعضای موجود ارزیابی شود.
راهکار طراحیشده بر تقویت ستونها با ژاکت فولادی و تأمین اتصال سازهای آن به فونداسیون و تیرهای سقف استوار بود. این اتصالات با هدف ایجاد مسیر انتقال نیرو میان سیستم تقویتی و اعضای مجاور در نظر گرفته شدند.
همچنین استفاده از گروت سیمانی برای پرکردن فضای بین ژاکت فولادی و بتن موجود، بهمنظور تأمین تماس مناسب و انتقال نیرو میان اجزای تقویتی پیشبینی شد.
اجرای مقاومسازی
عملیات اجرایی با برداشت بتن آسیبدیده و پاکسازی آرماتورهای خوردهشده آغاز شد. این مرحله برای حذف بخشهای تخریبشده و آمادهسازی ستونها جهت اجرای سیستم تقویتی انجام گرفت.
پس از آمادهسازی، ژاکتهای فولادی پیرامون ستونهای آسیبدیده نصب و اتصالات آنها به فونداسیون و تیرهای سقف اجرا شد.
در ادامه، فضای میان ژاکت فولادی و بتن موجود با گروت سیمانی پر شد تا تماس لازم میان ستون و سیستم تقویتی برقرار شود.
در اجرای این راهکار، کیفیت آمادهسازی سطح، جزئیات اتصالات و پرشدگی مناسب فضای میان ژاکت و بتن، از ملاحظات اصلی کنترل کیفیت بودند.
ملاحظات دوام در محیط ساحلی
قرارگیری ساختمان در محیط ساحلی خلیج فارس، دوام مصالح و حفاظت در برابر خوردگی را به یکی از ملاحظات مهم مقاومسازی تبدیل میکرد.
در چنین محیطهایی، نفوذ یونهای کلرید به بتن میتواند موجب تخریب لایه محافظ آرماتورها و آغاز خوردگی شود. کیفیت بتن، نفوذپذیری، شرایط ساخت و عملآوری و مقدار کلرید موجود در مصالح نیز بر شدت این فرآیند اثرگذارند.
ازاینرو، ارزیابی آسیبها و انتخاب راهکار مقاومسازی باید علاوه بر تأمین ظرفیت سازهای، با توجه به شرایط خورنده محیط انجام شود.
نقش ژیارکو
ژیارکو مسئولیت یکپارچه مطالعات، طراحی و اجرای مقاومسازی ساختمان را بر عهده داشت.
دامنه فعالیت ژیارکو از بررسی وضعیت ستونهای آسیبدیده و ارزیابی اثر خوردگی بر ظرفیت سازهای آغاز شد و با طراحی ژاکت فولادی، تعیین تمهیدات اتصال به اعضای مجاور و اجرای عملیات مقاومسازی ادامه یافت.
در این پروژه، ارتباط مستقیم میان نتایج ارزیابی فنی، محاسبات طراحی و جزئیات اجرایی، مبنای شکلگیری راهکار مقاومسازی بود.