مشخصات پروژه
| نام پروژه | ساختمان پلاک 45 (عیناللهی) |
| کاربری ساختمان | مسکونی، دو طبقه روی زمین و زیرزمین محدود |
| سیستم سازهای موجود | دیوارهای باربر بنایی، ستونهای فولادی و سقف طاق ضربی |
| اعضای مورد تقویت | دیوارهای باربر، ستونهای میانی، سقفهای طاق ضربی و بخش زیرین دیوارها |
| مسئله اصلی | فرسودگی مصالح، محدودیت ظرفیت اجزای سازهای و ضرورت افزایش یکپارچگی سازه با حفظ سیستم باربر موجود |
| روش مقاومسازی | اجرای شبکه میلگرد و شاتکریت، ژاکت فولادی ستونها و اتصالات ضربدری فولادی سقف |
| نقش ژیارکو | طراحی و اجرای عملیات مقاومسازی ساختمان |
چالش مهندسی
ساختمان پلاک 45 در محدوده بافت فرسوده شهری قرار داشت و از یک طبقه همکف، طبقه اول و بخش محدودی زیرزمین تشکیل شده بود. سیستم باربر ساختمان شامل دیوارهای بنایی به ضخامت 25 سانتیمتر، ستونهای میانی از پروفیل قوطی فولادی 140 میلیمتری و سقفهای طاق ضربی با تیرهای فولادی بود.
فرسودگی مصالح و محدودیت ظرفیت اجزای سازهای موجود، انتخاب روش مقاومسازی را به مسئلهای فراتر از افزودن اعضای باربر جدید تبدیل کرده بود. احداث قابهای فولادی یا بتنی مستقل، علاوه بر تغییر مسیر انتقال نیرو، مستلزم بررسی و احتمالاً تقویت پی و اجزای موجود برای تحمل بارهای جدید بود.
ازاینرو، چالش اصلی پروژه، افزایش ظرفیت و بهبود یکپارچگی سازهای ساختمان با حفظ سیستم باربر موجود و محدودکردن مداخلات سنگین سازهای بود.
راهکار مهندسی
در طرح ارائهشده توسط ژیارکو، تقویت دیوارهای باربر، ستونهای میانی و سقفهای موجود بهصورت مجموعهای هماهنگ در نظر گرفته شد.
برای دیوارهای پیرامونی، استفاده از شبکه میلگرد فولادی و شاتکریت انتخاب شد. تقویت ستونهای میانی با ژاکت فولادی و بهبود ارتباط تیرهای سقف با اتصالات ضربدری فولادی نیز از دیگر بخشهای طرح بود.
در طراحی سیستم تقویتی دیوارها، پیوستگی شبکههای فولادی میان طبقات و ارتباط آنها با اجزای سقف مورد توجه قرار گرفت تا تقویت به لایههایی مجزا در هر طبقه محدود نشود.
اجرای مقاومسازی دیوارها و پی
عملیات با برداشت نازککاری دیوارهای پیرامونی در زیرزمین، همکف و طبقه اول آغاز شد. پس از آمادهسازی سطوح، شبکه میلگرد فولادی قطر ۸ میلیمتر با چشمههای ۱۰×۱۰ سانتیمتر اجرا و با شاتکریت به ضخامت 7 تا 10 سانتیمتر پوشانده شد.
برای تأمین پیوستگی تقویت در ارتفاع ساختمان، شبکههای فولادی دیوارها با میلگردهای رابط بین طبقات به یکدیگر متصل شدند. این اتصالات با هدف بهبود یکپارچگی دیوارهای پیرامونی و ارتباط سازهای آنها با سقفها اجرا شدند.
در تراز زیرین ساختمان نیز، خاکبرداری موضعی در مجاورت کرسیچینی قدیمی به عرض تقریبی 60 سانتیمتر انجام شد و این محدوده با شبکه فولادی و شاتکریت تقویت گردید.
تقویت ستونهای میانی
ستونهای میانی موجود از پروفیل قوطی فولادی 140 میلیمتری تشکیل شده بودند. برای تقویت این اعضا، ژاکت فولادی با استفاده از تیرآهن نمره 16 و صفحات فولادی با آرایش نردبانی اجرا شد.
این روش با هدف تقویت ستونهای موجود، بدون جمعآوری و جایگزینی کامل آنها، انتخاب شد.
تقویت سقفهای طاق ضربی
در طرح اولیه ژیارکو، جمعآوری سقفهای طاق ضربی و جایگزینی آنها با سقف کامپوزیت پیشبینی شده بود. بااینحال، به دلیل محدودیتهای اقتصادی مالک، اجرای این بخش از طرح منتفی شد.
در راهکار اجراشده، تیرهای فولادی سقف با استفاده از تسمههای فولادی در آرایش ضربدری به یکدیگر متصل شدند. هدف از این اقدام، بهبود ارتباط میان تیرهای سقف و کمک به کنترل تغییرشکل و لرزش مجموعه بود.
حفظ سقفهای موجود، یکی از تصمیمهای مؤثر در تعیین دامنه نهایی عملیات مقاومسازی به شمار میرفت.
اصلاح راهپله
در جریان عملیات اجرایی، راهپله قدیمی ساختمان بهطور کامل جمعآوری و راهپله گرد جدید برای ارتباط میان طبقات اجرا شد.
نقش ژیارکو
ژیارکو مسئولیت طراحی و اجرای مقاومسازی ساختمان پلاک 45 را بر عهده داشت.
رویکرد پروژه بر تقویت دیوارهای باربر با مش فولادی و شاتکریت، تقویت بخش زیرین دیوارها و کرسیچینی، اجرای ژاکت فولادی ستونهای میانی و بهبود ارتباط تیرهای سقف متمرکز بود.
ویژگی متمایز این پروژه، انتخاب راهکار مقاومسازی بر پایه حفظ و تقویت اجزای سازهای موجود، بهجای احداث یک سیستم باربر مستقل، با درنظرگرفتن وضعیت فنی ساختمان و محدودیتهای اقتصادی کارفرما بود.