پایدارسازی گود عمیق در بستر سنگی با مجاورت ساختمان فرسوده و دیوار مشترک
مشخصات پروژه
| مساحت زمین | ۶۵۰ مترمربع |
| عمق گودبرداری نسبت به تراز ۰٫۰۰ | ۱۳ متر |
| مساحت جداره پایدارسازی | ۱۱۵۰ مترمربع |
| نوع بستر | سنگ بستر سخت |
| سیستم پایدارسازی | خرپای چهاروجهی |
شرایط موجود و مسئله مهندسی
گودبرداری تا عمق ۱۳ متر در بستر سنگی، در مجاورت ساختمانهای فرسوده و دارای دیوار مشترک، مجموعهای از محدودیتهای ژئوتکنیکی، سازهای و اجرایی را در این پروژه ایجاد میکرد. در ضلع شرقی، علاوه بر فرسودگی ساختمان مجاور، نبود فونداسیون نیز بر حساسیت شرایط میافزود.
در چنین شرایطی، سختی سنگ بستر بهتنهایی معیار کافی برای ارزیابی پایداری جداره نیست. وضعیت درزها و ناپیوستگیهای تودهسنگ، امکان جداشدگی بلوکهای سنگی و ارتباط هندسی آنها با محدوده گود باید در کنار شرایط ساختمانهای مجاور بررسی شود. جداشدگی یک بلوک سنگی بزرگ، بهویژه در مجاورت دیوار مشترک یا محدوده زیر ساختمان مجاور، میتواند پیامدهایی فراتر از ریزش موضعی جداره داشته باشد.
بنابراین، مسئله پروژه صرفاً اجرای سازه نگهبان برای یک گود عمیق نبود؛ بلکه پایدارسازی گود در شرایطی بود که بستر سنگی، عمق حفاری و وضعیت نامناسب ساختمانهای مجاور، همزمان بر ملاحظات طراحی و اجرا اثر میگذاشتند.
طراحی راهکار پایدارسازی
برای پایدارسازی گود، سیستم خرپای چهاروجهی انتخاب شد. در این پروژه، هندسه سیستم نگهدارنده و شرایط استقرار اجزای آن باید با توجه به عمق گود، وضعیت بستر سنگی و محدودیتهای ناشی از مجاورت ساختمانهای فرسوده در نظر گرفته میشد.
در گودهای واقع در بستر سنگی، طراحی قابل اتکا مستلزم تفکیک مقاومت سنگ بکر از رفتار تودهسنگ است. وجود درزها، شکافها و سطوح ناپیوستگی میتواند سازوکارهای ناپایداری متفاوتی ایجاد کند؛ ازاینرو، ارزیابی پایداری جداره و کفایت سیستم نگهدارنده باید بر مبنای شرایط واقعی زمین و جزئیات سازهای طرح انجام شود.
چالشهای اجرایی
1.حفاری چاهها در بستر سنگی
حفاری چاهها برای استقرار خرپاها در سنگ بستر سخت، یکی از چالشهای اجرایی پروژه بود. شرایط سنگ میتواند در نقاط مختلف تغییر کند و بر سرعت و دشواری حفاری اثر بگذارد؛ موضوعی که برنامهریزی زمان اجرا را به شرایط واقعی کارگاه وابسته میکند.
2.مجاورت ساختمانهای فرسوده و دیوار مشترک
فرسودگی ساختمانهای شرقی و غربی، بهویژه نبود فونداسیون در ساختمان ضلع شرقی، حساسیت عملیات گودبرداری را افزایش میداد. در چنین شرایطی، ارزیابی وضعیت موجود ساختمانها و توجه به ارتباط میان جداره گود، دیوار مشترک و محدوده پیهای مجاور، از ملاحظات اصلی مدیریت خطر است.
3.تغییر نقشه اجرایی در جریان عملیات
پس از حفاری حدود ۵۰ درصد چاهها، نقشه اجرایی سازه تغییر کرد. وقوع این تغییر در میانه عملیات، بر هماهنگی میان وضعیت اجراشده و نقشه اصلاحشده اثر میگذاشت و مستلزم توجه به انطباق شرایط موجود کارگاه با الزامات اجرایی طرح جدید بود.
نقش ژیارکو
پروژه ستاره با استفاده از سیستم خرپای چهاروجهی و در شرایطی اجرا شد که عمق ۱۳ متری گود، بستر سنگی سخت، حفاری چاهها و مجاورت ساختمانهای فرسوده با دیوار مشترک، از عوامل اصلی تعیینکننده شرایط پروژه بودند.
حفاری چاهها در بستر سنگی و تغییر نقشه اجرایی پس از پیشرفت بخشی از عملیات، از جمله ملاحظات اجرایی مهم این پروژه بودند.