مشخصات پروژه
| نام پروژه | مجتمع مسکونی گلستان 21 |
| کاربری ساختمان | مسکونی، 7 طبقه (زیرزمین، همکف و 5 طبقه مسکونی) |
| نوع پروژه | اصلاح نشست نامتقارن و بهسازی پی ساختمان |
| میزان نشست | 12 تا 22 سانتیمتر در اضلاع مختلف ساختمان |
| عامل اصلی نشست | نشت آب از خط اصلی انتقال آب شهری و تغییر شرایط خاک زیر پی |
| مسئله اصلی | نشست نامتقارن ساختمان، آسیب به اجزای غیرسازهای و ضرورت بهسازی پی در شرایط بهرهبرداری |
| روش بهسازی | اجرای شمعهای بتنی با عمق 6.5 تا 8.5 متر برای انتقال بار به لایههای مقاومتر زمین |
| نقش ژیارکو | مطالعات فنی، شناسایی منشأ نشست، طراحی راهکار بهسازی و اجرای عملیات اصلاح نشست |
چالش مهندسی
مجتمع مسکونی گلستان 21، ساختمانی هفتطبقه بود که پس از احداث، به بهرهبرداری رسیده بود. در پی نشت گسترده آب از شبکه انتقال آب شهری در مجاورت ساختمان، شرایط خاک زیر پی تغییر کرد و ساختمان دچار نشست نامتقارن به میزان تقریبی 12 تا 22 سانتیمتر در اضلاع مختلف شد.
اختلاف نشست در بخشهای مختلف ساختمان، آسیبهای قابلتوجهی به اجزای غیرسازهای وارد کرده بود؛ از جمله ترک خوردگی دیوارها، آسیب به کفسازی، شکستگی پوششها و اختلال در عملکرد برخی اجزای ساختمان.
با توجه به بهرهبرداری از مجتمع در زمان اجرای عملیات، چالش اصلی پروژه، شناسایی و حذف عامل نشست و بهسازی پی ساختمان بدون ایجاد آسیب جدید به سازه موجود بود.
تشخیص علت نشست
پیش از انتخاب روش بهسازی، بررسی منشأ آب نفوذکرده به خاک زیر پی در دستور کار قرار گرفت. وجود آب در لایههای زیرین میتوانست با تغییر شرایط مکانیکی خاک، کاهش ظرفیت باربری و افزایش تغییرشکل بستر همراه باشد؛ بااینحال، تعیین منشأ نشت برای انتخاب راهکار پایدار ضروری بود.
به همین منظور، نمونهبرداری از آب موجود در لایههای زیر پی و آزمایش آن انجام شد. نتایج بررسیها نشان داد که آب نفوذکرده از نوع آب شرب شهری است و منشأ آن به ترکیدگی خط اصلی انتقال آب در خیابان مجاور ساختمان بازمیگردد.
پس از شناسایی عامل نشست، با هماهنگی متولی شبکه آب شهری، نشت خط انتقال برطرف شد تا پیش از آغاز عملیات بهسازی، عامل اصلی ورود آب به بستر پی حذف شود.
راهکار مهندسی
با توجه به میزان نشست نامتقارن و تغییر شرایط خاک زیر پی، راهکار بهسازی بر انتقال بار ساختمان از لایههای آسیبدیده به لایههای مقاومتر زمین متمرکز شد.
برای این منظور، استفاده از شمعهای بتنی با عمق متغیر 6.5 تا 8.5 متر در طرح بهسازی پیشبینی شد. عمق شمعها متناسب با شرایط ژئوتکنیکی محل تعیین شد تا امکان انتقال بار به لایههای مناسبتر فراهم شود.
انتخاب این روش با هدف کاهش وابستگی عملکرد پی به لایههای متأثر از نشت آب و کنترل خطر ادامه نشست صورت گرفت.
اجرای بهسازی
پس از رفع نشت شبکه آب شهری، عملیات اجرای شمعهای بتنی در مجاورت سازه موجود آغاز شد.
با توجه به بهرهبرداری از ساختمان و آسیبهای ناشی از نشست، محدودکردن ارتعاشات و تغییرشکلهای اضافی در جریان عملیات، از ملاحظات اصلی اجرا بود.
شمعها با عمقهای متناسب با شرایط زمین اجرا شدند تا مسیر انتقال بار ساختمان به لایههای مقاومتر فراهم شود. در این فرایند، حفظ پایداری سازه موجود و جلوگیری از تشدید آسیبها اهمیت ویژهای داشت.
اجرای شمعها با هدف بهسازی سیستم پی و جلوگیری از پیشرفت نشست انجام شد؛ این اقدام بهمعنای بازگرداندن خودکار ساختمان به تراز اولیه یا حذف تغییرشکلهای ایجادشده نبود.
نقش ژیارکو
ژیارکو مسئولیت مطالعات فنی، طراحی راهکار بهسازی و اجرای عملیات اصلاح نشست مجتمع مسکونی گلستان 21 را بر عهده داشت.
این مسئولیت از بررسی آسیبهای ساختمان و شناسایی منشأ نشت آب آغاز شد و با ارزیابی شرایط بستر، طراحی سیستم شمعهای بتنی و اجرای عملیات بهسازی پی ادامه یافت.
ویژگی شاخص پروژه، تلفیق مطالعات تشخیصی، طراحی ژئوتکنیکی و اجرای بهسازی در یک فرایند مهندسی یکپارچه بود؛ فرایندی که در آن رفع عامل نشست بر اجرای مداخله سازهای تقدم داشت.